Aktualności

Dziwne jest nasze życie – „Letnicy” w Narodowym

Gorzki, rozrachunkowy dramat z życia inteligencji w reżyserii Macieja Prusa – premiera Letników → Maksima Gorkiego odbyła się 9 listopada na dużej scenie Teatru.

Scena zbiorowa. Fot. Krzysztof Bieliński

Na zdjęciu: scena zbiorowa w „Letnikach” Maksima Gorkiego w reżyserii Macieja Prusa. Premiera w Teatrze Narodowym 9 listopada 2019. Fot. Krzysztof Bieliński

Gorki napisał Letników w ważnym momencie historycznym, w czasie społecznych napięć i zbliżających się rewolucji – był rok 1904. Dramat, którego zbiorowym bohaterem jest inteligencja, przedstawia historię trzech małżeństw, dwóch rodzeństw i otaczających ich ludzi spędzających czas na letnisku, w podmiejskich daczach (tytuł sztuki w oryginale brzmi: Дачники).
„Inteligenci – ludzie, którzy zadają sobie pytania o sens i pożytki aktywności społecznej i najczęściej odpowiedzi zadowalającej łatwo nie znajdują – jak tytułowi letnicy Gorkiego, spędzali ciepłe miesiące w podmiejskich daczach – pisze Marek Radziwon w tekście Kim są inteligenci? zamieszczonym w programie do przedstawienia. –  Życie takie miało wtedy swój stały rytm. Był to nie tylko krótki czas urlopu na działce w ciszy i spokoju, ale trwała tradycja, nakazująca przebywać w sezonie letnim poza miastem; z przenosinami na wieś całej rodziny, towarzystwa i obowiązków zawodowych*”.

Zaczyna się spokojnie – jasne letnie dni, tętniąca życiem przyroda, przechadzki i kurtuazyjne rozmowy. Sceniczna opowieść, początkowo bliska sielance, z czasem staje się coraz bardziej mroczna. Nad głowami letników zbierają się chmury. Pojawiają się tony dramatyczne i groteskowe. „Jakiż to smutny wodewil!” – mówi jedna z postaci, Zamysłow. Okazuje się, że porozumienie bohaterów jest pozorne, narasta niepewność, nikt tu nikogo nie darzy zaufaniem, a znaczone egoizmem wzajemne relacje stają się coraz bardziej okrutne.

Podążając za Gorkim Maciej Prus tworzy ironiczno-gorzki portret dzisiejszej inteligencji. Z jednej strony jest pełen niepokoju, ciążący ku autorytaryzmowi świat zewnętrzny, który rzutuje na bohaterów, z drugiej – precyzyjna analiza psychologiczna ich skomplikowanego świata wewnętrznego. Inteligencja mierzy się nie tylko z gorączką uczuć, brakiem wzajemnego zrozumienia, ale także z marazmem i własną niemocą. Pojawiają się pytania o powinności społeczne, o życie bez wyznaczonego kierunku, bez ciężaru i bez ideałów. „Dziwne jest nasze życie! – przyznaje Warwara Michajłowna. – Mówimy, mówimy – i nic więcej! Nagromadziliśmy mnóstwo opinii... z jakąś podejrzaną szybkością przyjmujemy je i odrzucamy... A pragnień, jasnych, mocnych pragnień nie mamy... nie! (…) Mówię o wszystkich. Żyjemy nieszczerze, brzydko, nudno**”.

Wyraźnie rysuje się kwestia podstawowa – ile jest w tym winy samej inteligencji, a ile czasów, w których żyjemy? „Idę ulicą i widzę jakichś ludzi... – mówi zmagający się z twórczym kryzysem pisarz Szalimow. – Mają jakieś zupełnie inne twarze... i oczy... Patrzę na nich i czuję, że nie będą mnie czytali... to dla nich nieciekawe... Ci ludzie są mi obcy. Jestem im niepotrzebny... Jak łacina. Nie mogę pojąć, kim są? Czego im potrzeba? ***

Na pierwszym planie: Karol Dziuba, Mateusz Rusin, Paweł Paprocki, Beata Ścibakówna, Zuzanna Saporznikow, na drugim planie: Arkadiusz Janiczek, Dominika Kluźniak, Anna Gryszkówna, Edyta Olszówka. Fot. Krzysztof Bieliński

Na zdjęciu: Arkadiusz Janiczek (Dudakow), Karol Dziuba (Zamysłow), Dominika Kluźniak (Warwara Michajłowna), Mateusz Rusin (Włas), Anna Gryszkówna (Kaleria), Beata Ścibakówna (Maria Lwowna), Paweł Paprocki (Basow), Zuzanna Saporznikow (Sasza), Edyta Olszówka (Olga Aleksjejewna) w „Letnikach” Maksima Gorkiego w reżyserii Macieja Prusa. Premiera w Teatrze Narodowym 9 listopada 2019. Fot. Krzysztof Bieliński

Przedstawienie powstało na dużej scenie Teatru, w sali Bogusławskiego. Scenografię przygotowała Jagna Janicka, autorką kostiumów jest Martyna Kander, reżyserem światła – Maciej Igielski; spektakl opracowała muzycznie Małgorzata Małaszko.
W ponad dwudziestoosobowej obsadzie – Paweł Paprocki jako adwokat Basow oraz Dominika Kluźniak, która tworzy portret jego żony, Warwary Michajłowny. Kalerię, siostrę Basowa gra Anna Gryszkówna, a Własa, brata Warwary – Mateusz Rusin. Krzysztof Stelmaszyk występuje w roli inżyniera Susłowa, a Michalina Łabacz jako jego żona Julia Filipowna. Trzecie małżeństwo to lekarz Dudakow w interpretacji Arkadiusza Janiczka i Olga Aleksjejewna grana przez Edytę Olszówkę. Literatem Szalimowem jest Piotr Grabowski, a Riuminem – Henryk Simon. W postać lekarki Marii Lwowny wciela się Beata Ścibakówna. Na scenie również – Mariusz Benoit jako wuj Susłowa, Dwukropek oraz Karol Dziuba jako Zamysłow, pomocnik Basowa. Ponadto w obsadzie: Jacek Mikołajczak (Pustobajka), Grzegorz Kwiecień (Kropiłkin), Zuzanna Saporznikow (Sasza). W rolach uczestników amatorskiego kółka dramatycznego: Kamil Mrożek (Pan Sjemionow), Joanna Kwiatkowska-Zduń (Aktorka I), Marzena Gorska (Aktorka II), Mateusz Kwiecień (Amant) i Łukasz Borkowski (Epizodysta).

* Marek Radziwon, Kim są inteligenci? (tekst zamieszczony w programie do przedstawienia)
** Maksim Gorki, Letnicy, tłum. Stanisław Brucz, PIW, Warszawa 1950
*** op. cit. 

Letnicy Maksima Gorkiego w reżyserii Macieja Prusa | premiera 9 listopada 2019 w sali Bogusławskiego
Strona przedstawienia →

  • Repertuar wrześniowy

    Sezon 2022/2023 rozpoczynamy 10 września. Zapraszamy na Piknik pod Wiszącą Skałą i dziesięć innych tytułów! 

  • Październik w Narodowym

    Premiera Dekalogu w reżyserii Wojciecha Farugi. Zagramy szesnaście tytułów, jest wśród nich Maria Stuart Schillera. 

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI na Festiwalu Szekspirowskim

    Wieczór Trzech Króli w reżyserii Piotra Cieplaka 3 sierpnia przedstawimy na 26. Festiwalu Szekspirowskim. Spektakl znalazł się w finale Konkursu o Złotego Yoricka. 

  • 10. rocznica śmierci Erwina Axera

    5 sierpnia mija 10. rocznica śmierci Erwina Axera (1917–2012), jednego z najwybitniejszych twórców powojennego polskiego teatru.

  • Solidarni z Ukrainą | Солідарні з Україною

    Zespół Teatru Narodowego solidaryzuje się z Ukraińcami, walczącymi o niepodległość swojej ojczyzny. 

  • Przerwa wakacyjna w Teatrze

    Sprzedaż biletów online działa bez zmian. Przerwa w pracy kas, rezerwacji i sprzedaży w księgarni internetowej rozpoczyna się 1 lipca.

  • Premiery sezonu 2022/2023

    Zaplanowaliśmy już premiery sezonu 2022/2023! Rozpoczynamy Dekalogiem Kieślowskiego i Piesiewicza w reżyserii Wojciecha Farugi.

  • Podsumowanie sezonu 2021/2022

    Premiery, nagrodzona monografia Dejmek Magdaleny Raszewskiej, projekty artystyczne i edukacyjne, nagrody aktorskie – podsumowujemy sezon 2021/2022.

  • Andrzej Łapicki – wspomnienie

    10. rocznica śmierci Andrzeja Łapickiego – legendy polskiego teatru i kina, reżysera, pedagoga, dyrektora, aktora Teatru Narodowego w latach 1955–1957, 1972–1980 i w 2010 roku.

  • Żegnamy Krystynę Królównę

    Ze smutkiem żegnamy Krystynę Królównę, aktorkę Teatru Narodowego w latach 1983–1990.


  • TEATR DLA SENIORÓW we wrześniu

    Oferta promocyjna dla seniorów obejmuje siedem tytułów, wśród propozycji Szekspirowski Wieczór Trzech Króli oraz Śnieg Przybyszewskiego.

  • TEATR DLA STUDENTÓW we wrześniu

    Studenci mogą skorzystać z promocji na siedem tytułów, wśród nich są Hedda Gabler Ibsena i Kordian Słowackiego.

  • TEATR DLA SENIORÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów seniorzy mogą obejrzeć, kupując bilety w cenie promocyjnej. Wśród propozycji są Dziady oraz Twórcy obrazów.  

  • TEATR DLA STUDENTÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów w promocyjnej ofercie dla studentów – zapraszamy m.in. na Śnieg i Piknik pod Wiszącą Skałą. 

  • Vouchery do Teatru Narodowego

    Długoterminowe vouchery do Teatru Narodowego to doskonały podarunek. Są dostępne online oraz w kasach Teatru. 

  • „KLASA TN. Pierwszy dzwonek” – finał projektu

    9 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Bobo! Pokazy zwieńczyły projekt edukacyjny „KLASA TN. Pierwszy dzwonek”. 

  • „KLASA TN. Drugi dzwonek” – finał projektu

    3 i 4 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Ukochanie! Za nami finał projektu edukacyjnego „KLASA TN. Drugi dzwonek”. 

  • Narodowy w programie REZYDENCJE ARTYSTYCZNE

    Teatr Narodowy bierze udział w organizowanym przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego programie „Rezydencje Artystyczne. Białoruś i Ukraina”.

  • Twoja głowa spadnie | premiera MARII STUART

    „Moja głowa była celem tych spisków, lecz to twoja spadnie!” W roli Elżbiety – Danuta Stenka, w roli Marii Stuart – Wiktoria Gorodeckaja. 

  • MARIA STUART – wybór pierwszych recenzji

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Marii Stuart Schillera w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego.

  • Justyna Kowalska i Mateusz Rusin nagrodzeni!

    Justyna Kowalska i Mateusz Rusin z trzecią nagrodą aktorską 62. Kaliskich Spotkań Teatralnych za role w Tchnieniu Macmillana w reżyserii Grzegorza Małeckiego. Gratulujemy!

  • Żegnamy Ignacego Gogolewskiego

    Z ogromnym smutkiem żegnamy Ignacego Gogolewskiego, jednego z najwybitniejszych aktorów Teatru Narodowego. 

  • Żegnamy Jerzego Trelę

    Z wielkim żalem żegnamy Jerzego Trelę, wybitnego aktora, który należał do zespołu Teatru Narodowego w latach 1998–2000. 

  • Cykl SCENA MŁODYCH

    Zapraszamy na majowe przedstawienia. Gramy Lunapark z piosenkami Grzegorza Ciechowskiego oraz Kamień wg Bronki Nowickiej.  

  • TEATR MÓJ WIDZĘ... – rozmowy z aktorkami i aktorami

    Kinga Ilgner rozmawia z: Anną Seniuk, Małgorzatą Kożuchowską, Gabrielą Muskałą, Janem Englertem, Jerzym Radziwiłowiczem, Marcinem Hycnarem. Partnerem cyklu jest Teatr Narodowy.

  • DEJMEK Raszewskiej z nagrodą PTBT!

    Wydana przez Teatr Narodowy książka Dejmek Magdaleny Raszewskiej otrzymała nagrodę Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych. 

  • BARON MÜNCHHAUSEN... – recenzje po prapremierze

    Baron Münchhausen dla dorosłych autorstwa i w reżyserii Macieja Wojtyszki – recenzje po prapremierze. 




  • Z bagna za włosy. Rozmowa z Maciejem Wojtyszką

    Maciej Wojtyszko o Münchhausenie: „Jego sposób myślenia jest nam potrzebny zawsze, tym bardziej, im bardziej musimy się wyciągać za włosy. Z bagna albo i szamba”. 

  • Książę Łgarzy | Münchhausen w Narodowym

    Baron Münchhausen dla dorosłych – Maciej Wojtyszko główną postacią swojego dramatu uczynił uosobienie bajecznej mistyfikacji, łgarstwa, nieokiełzanej fantazji. 

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI – recenzje

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Wieczoru Trzech Króli albo Co chcecie w reżyserii Piotra Cieplaka.

  • Miłosne gry pozorów. Gramy Shakespeare’a!

    Miłosne intrygi, zamiany ról, gry pozorów, dźwiękowa feeria – Wieczór Trzech Króli w inscenizacji Piotra Cieplaka. Premiera spektaklu odbyła się 4 grudnia 2021.

  • Rozmowa z Piotrem Cieplakiem

    „To będzie spektakl o bogactwie, wielości odcieni, jakie słowo »miłość« może ze sobą nieść” – mówi Piotr Cieplak, który pracuje nad inscenizacją Wieczoru Trzech Króli.

  • Recenzenci o ZAMKU

    Odnotowujemy recenzje i opinie po premierze Zamku Kafki w reżyserii Pawła Miśkiewicza.

  • „Gdzie jest mój zamek?” | Kafka w Narodowym

    Zamek w reżyserii Pawła Miśkiewicza – ta przypowieść o ludzkim losie każe badać granice własnej wolności. Na premierę przedstawienia zaprosiliśmy 6 listopada 2021.

  • Bez polisy ubezpieczeniowej. Paweł Miśkiewicz o ZAMKU

    Paweł Miśkiewicz mówi o pracy nad Zamkiem Kafki: „K., główny bohater Zamku, przynosi swoje ziarno prawdy, by »zapalić« do wolnościowego zrywu”.

  • Cykl AKTORZY/SENIORZY

    Teatr Narodowy jest partnerem internetowego projektu Leny Frankiewicz, filmowego cyklu, na który składają się rozmowy o teatrze z seniorkami i seniorami zawodu aktorskiego.

  • WYKŁADY OTWARTE online (materiały audio)

    Wykłady Teatru Narodowego online dotyczące badań nad twórczością wielkich osobowości polskiej kultury.

  • Przedstawienia Teatru Narodowego online

    Spektakle Teatru Narodowego zrealizowane w Teatrze Telewizji – wybór ze zbiorów Ninateka.pl oraz Vod.TVP. 

  • Cykl POECI POLSCY online #kulturabezbarier

    Polska poezja w interpretacji Aktorów Teatru Narodowego – artystyczno-edukacyjny cykl POECI POLSCY #kulturabezbarier.

  • Teatr Narodowy w Google Cultural Institute

    Wystawę o burzliwych dziejach Narodowej Sceny można oglądać w sieci! Zapraszamy do odwiedzenia Google Cultural Institute.

Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego akceptujesz zasady Polityki prywatności oraz wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookie, kliknij tutaj