Aktualności

Świętość i grzech – premiera „Matki Joanny od Aniołów” Iwaszkiewicza

Wojciech Faruga przygotował sceniczną interpretację Matki Joanny od Aniołów→ Jarosława Iwaszkiewicza na podstawie scenariusza filmowego Jerzego Kawalerowicza i Tadeusza Konwickiego. Długo oczekiwana premiera przedstawienia odbyła się 5 września na scenie przy Wierzbowej.
Prace nad spektaklem przerwała pandemia; pierwotnie premiera miała się odbyć 28 marca.


Zdjęcie promocyjne Matki Joanny od Aniołów; na zdjęciu: Małgorzata Kożuchowska. Fot. Maciej Landsberg, koncepcja: Elipsy

Jarosław Iwaszkiewicz w opowiadaniu Matka Joanna od Aniołów odnosi się do XVII-wiecznej historii opętania zakonnic w klasztorze w Loudun. Nieznacznie zmieniając czas akcji, przenosi te wydarzenia do fikcyjnego miasteczka Ludyń, położonego na dalekich kresach Rzeczypospolitej.

Historyczne wypadki z francuskiego zakonu urszulanek w formie literackiej zostały przedstawione jeszcze w XIX wieku przez Alexandra Dumasa ojca w powieści Urbain Grandier. Motyw opętania w Loudun był następnie wielokrotnie artystycznie opracowywany – ukazała się m.in. eseistyczna powieść Aldousa Huxleya Diabły z Loudun (1952, wyd. pol. 2010), dramat Johna Whitinga (1960), powstała opera Krzysztofa Pendereckiego (1968) oraz film Kena Russella (1971). Iwaszkiewicz Matkę Joannę... napisał przed wszystkimi wymienionymi tutaj XX-wiecznymi utworami – temat podjął w czasie okupacji. Na podstawie jego opowiadania, w 1960 roku Jerzy Kawalerowicz nakręcił ważny w polskiej kinematografii film według scenariusza stworzonego wspólnie z Tadeuszem Konwickim. 

„Iwaszkiewicz opatrzył rękopis opowiadania datą 23 III 1944 roku. Pod drukowanym tekstem widnieje jednak rok 1943 – pisze Radosław Romaniuk w tekście zamieszczonym w programie do przedstawienia. – Antydatowanie napisanego w 1944 roku opowiadania jest zabiegiem świadomym. Rok 1943 – rok powstania w getcie warszawskim, łapanek i ulicznych egzekucji – Iwaszkiewicz pamiętał jako najokrutniejszy moment wojny. Rozgrywające się wokół zbrodnie zdawały się nie wymagać diabelskiego opętania, a walka ze złem nie zależała od boskiego natchnienia. Prowokowały pytanie o bestialstwo i heroizm wpisane w naturę człowieka*”.

Scena zbiorowa, centralnie: Małgorzata Kożuchowska (Joanna), Karol Pocheć (Suryn). Fot. Magda Hueckel

Scena zbiorowa, centralnie: Małgorzata Kożuchowska (Joanna), Karol Pocheć (Suryn) w „Matce Joannie od Aniołów” Jarosława Iwaszkiewicza w reżyserii Wojciecha Farugi.
Premiera w Teatrze Narodowym na scenie przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego 5 września 2020
Fot. Magda Hueckel

Doczesność i wieczność, świętość i grzech – w Matce Joannie… perspektywa jest bardzo szeroka. Pojawiają się pytania o to, czym jest zło i jak wdziera się w życie człowieka, a wątki teologiczne splatają się z tematem ziemskiej miłości. Na scenie przy Wierzbowej powstał spektakl o granicznych doświadczeniach – potrzebie głębokiego przeżywania wiary, konfrontacji ze złem, cienkiej granicy między objawieniem a opętaniem. 

„W przedstawieniu próbujemy zrozumieć, czym jest świętość, czym jest opętanie i staramy się – co w tej pracy jest jednak dość trudne – nie relatywizować jednego i drugiego – mówił Wojciech Faruga w czasie pracy nad przedstawieniem. – Nie chcemy redukować doświadczenia mistycznego i opisywać go za pomocą terminów zaczerpniętych z psychoanalizy albo z psychiatrii. Próbujemy zmierzyć się z faktycznym opętaniem Matki Joanny i zadajemy sobie pytanie: co ono oznacza?” Reżyser podkreślał również: „kiedy z Małgosią Kożuchowską rozmawiamy o tym, czym jest droga Matki Joanny, to dochodzimy do wniosku, że polega ona na uświadomieniu sobie, kim jestem i czego chcę. Na rozpoczęciu wyrażania siebie” (rozmowa z Wojciechem Farugą →). 

W spektaklu pokazywanym na scenie przy Wierzbowej Wojciech Faruga odpowiada również za scenografię i światło. Dramaturżką jest Julia Holewińska. Projekty kostiumów stworzył Konrad Parol, muzykę skomponowała Teoniki Rożynek, autorem ruchu scenicznego jest Krystian Łysoń.
W roli tytułowej – Małgorzata Kożuchowska, księdza Suryna gra Karol Pocheć. W postać Karczmarki wciela się Aleksandra Justa, Małgorzaty – Edyta Olszówka. W roli Juraja występuje Kamil Studnicki, Kaziuka – Mateusz Kmiecik. Wołodkowiczem jest Jarosław Gajewski, Brymem – Krzysztof Stelmaszyk, w rolach Egzorcysty i Chrząszczewskiego – Adam Szczyszczaj. W obsadzie także Zakonnice: Aleksandra Baj, Anna Bieżyńska, Marta Franciszkiewicz, Dominika Kachlik, Malwina Laska, Małgorzata Majerska, Elżbieta Nagel, oraz dzieci: Alunio – *** i Krysia – ***. 

*Radosław Romaniuk, Rosy niebieskie i kropla diabelstwa (tekst zamieszczony w programie do przedstawienia)

Matka Joanna od Aniołów Jarosława Iwaszkiewicza w reżyserii Wojciecha Farugi | premiera 5 września 2020 na scenie przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego

Strona przedstawienia Matka Joanna od Aniołów

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI na 26. Festiwalu Szekspirowskim

    Wieczór Trzech Króli w reżyserii Piotra Cieplaka 3 sierpnia przedstawimy na 26. Festiwalu Szekspirowskim. Spektakl znalazł się w finale Konkursu o Złotego Yoricka. 

  • Podsumowanie sezonu 2021/2022

    Premiery, nagrodzona monografia Dejmek Magdaleny Raszewskiej, projekty artystyczne i edukacyjne, nagrody aktorskie – podsumowujemy sezon 2021/2022.

  • Premiery sezonu 2021/2022

    Zaplanowaliśmy już premiery sezonu 2022/2023! Rozpoczynamy Dekalogiem Kieślowskiego i Piesiewicza w reżyserii Wojciecha Farugi.

  • Przerwa wakacyjna w Teatrze

    Sprzedaż biletów online działa bez zmian. Przerwa w pracy kas, rezerwacji i sprzedaży w księgarni internetowej rozpoczyna się 1 lipca.

  • Repertuar wrześniowy

    Sezon 2022/2023 rozpoczynamy 10 września. Zapraszamy na Piknik pod Wiszącą Skałą i dziesięć innych tytułów! 

  • Październik w Narodowym

    Premiera Dekalogu w reżyserii Wojciecha Farugi. Zagramy szesnaście tytułów, jest wśród nich Maria Stuart Schillera. 

  • TEATR DLA SENIORÓW we wrześniu

    Oferta promocyjna dla seniorów obejmuje siedem tytułów, wśród propozycji Szekspirowski Wieczór Trzech Króli oraz Śnieg Przybyszewskiego.

  • TEATR DLA STUDENTÓW we wrześniu

    Studenci mogą skorzystać z promocji na siedem tytułów, wśród nich jest Hedda Gabler Ibsena i Kordian Słowackiego.

  • TEATR DLA SENIORÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów seniorzy mogą obejrzeć, kupując bilety w cenie promocyjnej. Wśród propozycji są Dziady.  

  • TEATR DLA STUDENTÓW w październiku

    Dziewięć październikowych tytułów w promocyjnej ofercie dla studentów – zapraszamy m.in. na Śnieg

  • Vouchery do Teatru Narodowego

    Długoterminowe vouchery do Teatru Narodowego to doskonały podarunek. Są dostępne online oraz w kasach Teatru. 

  • „KLASA TN. Pierwszy dzwonek” – finał projektu

    9 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Bobo! Pokazy zwieńczyły projekt edukacyjny „KLASA TN. Pierwszy dzwonek”. 

  • „KLASA TN. Drugi dzwonek” – finał projektu

    3 i 4 czerwca odbyły się pokazy pracy warsztatowej Ukochanie! Za nami finał projektu edukacyjnego „KLASA TN. Drugi dzwonek”. 

  • Solidarni z Ukrainą | Солідарні з Україною

    Zespół Teatru Narodowego solidaryzuje się z Ukraińcami, walczącymi o niepodległość swojej ojczyzny. 

  • Narodowy w programie REZYDENCJE ARTYSTYCZNE

    Teatr Narodowy bierze udział w organizowanym przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego programie „Rezydencje Artystyczne. Białoruś i Ukraina”.

  • Twoja głowa spadnie | premiera MARII STUART

    „Moja głowa była celem tych spisków, lecz to twoja spadnie!” W roli Elżbiety – Danuta Stenka, w roli Marii Stuart – Wiktoria Gorodeckaja. 

  • MARIA STUART – wybór pierwszych recenzji

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Marii Stuart Schillera w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego.

  • Justyna Kowalska i Mateusz Rusin nagrodzeni!

    Justyna Kowalska i Mateusz Rusin z trzecią nagrodą aktorską 62. Kaliskich Spotkań Teatralnych za role w Tchnieniu Macmillana w reżyserii Grzegorza Małeckiego. Gratulujemy!

  • Żegnamy Ignacego Gogolewskiego

    Z ogromnym smutkiem żegnamy Ignacego Gogolewskiego, jednego z najwybitniejszych aktorów Teatru Narodowego. 

  • Żegnamy Jerzego Trelę

    Z wielkim żalem żegnamy Jerzego Trelę, wybitnego aktora, który należał do zespołu Teatru Narodowego w latach 1998–2000. 

  • Cykl SCENA MŁODYCH

    Zapraszamy na majowe przedstawienia. Gramy Lunapark z piosenkami Grzegorza Ciechowskiego oraz Kamień wg Bronki Nowickiej.  

  • TEATR MÓJ WIDZĘ... – rozmowy z aktorkami i aktorami

    Kinga Ilgner rozmawia z: Anną Seniuk, Małgorzatą Kożuchowską, Gabrielą Muskałą, Janem Englertem, Jerzym Radziwiłowiczem, Marcinem Hycnarem. Partnerem cyklu jest Teatr Narodowy.

  • DEJMEK Raszewskiej z nagrodą PTBT!

    Wydana przez Teatr Narodowy książka Dejmek Magdaleny Raszewskiej otrzymała nagrodę Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych. 

  • BARON MÜNCHHAUSEN... – recenzje po prapremierze

    Baron Münchhausen dla dorosłych autorstwa i w reżyserii Macieja Wojtyszki – recenzje po prapremierze. 




  • Z bagna za włosy. Rozmowa z Maciejem Wojtyszką

    Maciej Wojtyszko o Münchhausenie: „Jego sposób myślenia jest nam potrzebny zawsze, tym bardziej, im bardziej musimy się wyciągać za włosy. Z bagna albo i szamba”. 

  • Książę Łgarzy | Münchhausen w Narodowym

    Baron Münchhausen dla dorosłych – Maciej Wojtyszko główną postacią swojego dramatu uczynił uosobienie bajecznej mistyfikacji, łgarstwa, nieokiełzanej fantazji. 

  • WIECZÓR TRZECH KRÓLI – recenzje

    Przedstawiamy recenzje i opinie krytyków oraz teatralnych blogerów po premierze Wieczoru Trzech Króli albo Co chcecie w reżyserii Piotra Cieplaka.

  • Miłosne gry pozorów. Gramy Shakespeare’a!

    Miłosne intrygi, zamiany ról, gry pozorów, dźwiękowa feeria – Wieczór Trzech Króli w inscenizacji Piotra Cieplaka. Premiera spektaklu odbyła się 4 grudnia 2021.

  • Rozmowa z Piotrem Cieplakiem

    „To będzie spektakl o bogactwie, wielości odcieni, jakie słowo »miłość« może ze sobą nieść” – mówi Piotr Cieplak, który pracuje nad inscenizacją Wieczoru Trzech Króli.

  • Recenzenci o ZAMKU

    Odnotowujemy recenzje i opinie po premierze Zamku Kafki w reżyserii Pawła Miśkiewicza.

  • „Gdzie jest mój zamek?” | Kafka w Narodowym

    Zamek w reżyserii Pawła Miśkiewicza – ta przypowieść o ludzkim losie każe badać granice własnej wolności. Na premierę przedstawienia zaprosiliśmy 6 listopada 2021.

  • Bez polisy ubezpieczeniowej. Paweł Miśkiewicz o ZAMKU

    Paweł Miśkiewicz mówi o pracy nad Zamkiem Kafki: „K., główny bohater Zamku, przynosi swoje ziarno prawdy, by »zapalić« do wolnościowego zrywu”.

  • Danuta Stenka nagrodzona na Festiwalu BOSKA KOMEDIA

    Danuta Stenka za rolę Charlotty w Sonacie jesiennej otrzymała nagrodę aktorską na Festiwalu BOSKA KOMEDIA w Krakowie. Gratulujemy!

  • Danuta Stenka uhonorowana Nagrodą im. Zelwerowicza!

    Danuta Stenka została laureatką Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Charlotty w Sonacie jesiennej. Gratulujemy!

  • SONATA JESIENNA w Kaliszu – nagrody za kreacje aktorskie!

    Danuta Stenka z Grand Prix, Zuzanna Saporznikow ze Specjalną Nagrodą Aktorską – nagrodami 61. Kaliskich Spotkań Teatralnych. Gratulujemy!

  • Danuta Stenka z Nagrodą im. Ireny Solskiej!

    Danuta Stenka została uhonorowana Nagrodą im. Ireny Solskiej za wybitne osiągnięcia aktorskie. Gratulujemy!

  • Nagroda im. Cypriana Kamila Norwida dla Danuty Stenki!

    Danuta Stenka została uhonorowana Nagrodą im. Cypriana Kamila Norwida za rolę Charlotty w Bergmanowskiej Sonacie jesiennej. Gratulujemy!

  • Wielka Nagroda „Dwóch Teatrów” dla Ewy Wiśniewskiej

    Ewa Wiśniewska została uhonorowana Wielką Nagrodą Festiwalu „Dwa Teatry” za wybitne osiągnięcia aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji Polskiej. Gratulujemy!

  • Cykl AKTORZY/SENIORZY

    Teatr Narodowy jest partnerem internetowego projektu Leny Frankiewicz, filmowego cyklu, na który składają się rozmowy o teatrze z seniorkami i seniorami zawodu aktorskiego.

  • Cykl POECI POLSCY online #kulturabezbarier

    Polska poezja w interpretacji Aktorów Teatru Narodowego – artystyczno-edukacyjny cykl POECI POLSCY #kulturabezbarier.

  • Przedstawienia Teatru Narodowego online

    Spektakle Teatru Narodowego zrealizowane w Teatrze Telewizji – wybór ze zbiorów Ninateka.pl oraz Vod.TVP. 

  • WYKŁADY OTWARTE online (materiały audio)

    Wykłady Teatru Narodowego online dotyczące badań nad twórczością wielkich osobowości polskiej kultury.

  • Teatr Narodowy w Google Cultural Institute

    Wystawę o burzliwych dziejach Narodowej Sceny można oglądać w sieci! Zapraszamy do odwiedzenia Google Cultural Institute.

Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego akceptujesz zasady Polityki prywatności oraz wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookie, kliknij tutaj